Overdrijf nou niet met die spaties!

3 minuten lezen


Waarom spaties (niet) zetten je tekst beter leesbaar maakt

In dit artikel ga ik in op over dreven spatie gebruik.

Heb je de vorige zin in een keer begrepen of liet je je ogen er nog een keer overheen gaan?

Te veel spaties is een kwaal die overal opduikt, maar vooral onder onderzoekers. Zij zijn gewend om in het Engels te schrijven, waar woorden los van elkaar blijven staan. Met spatie ertussen. Daarom wordt dit overdreven spatiegebruik ook wel de Engelse ziekte genoemd.

Woorden lezen met te veel spaties erin is lastig

Waarom is die spatie wel of niet zetten zo belangrijk?

  • Je moet extra goed kijken en nadenken wat de schrijver precies bedoelt.
  • Dat betekent dat er ook een extra drempel is om door te lezen, nu net niet wat je als schrijver wilt. Vaak kom je er in de context wel achter wat de schrijver bedoelt, maar dan moet je als lezer dus gaan zitten puzzelen. Terwijl je liever hebt dat die lezer in één ruk doorleest.
  • Te veel spaties leiden soms zelfs tot een heel andere betekenis dan wat je bedoelt. Een heel simpel voorbeeld: drink water betekent iets heel anders dan drinkwater. Een ander voorbeeld is drogestofopbrengst. Dat moet aaneen. Als je zou schrijven droge stofopbrengst, dan betekent dat dat de stofopbrengst droog is.

De taalregel in het Nederlands over spaties is heel helder:

Woorden die bestaan uit bestaande worden die aan elkaar zijn gevoegd, moet je ook echt aan elkaar plakken. Dus zonder spatie ertussen. Dit heten samengestelde woorden.

Vandaar mijn oproep: genees jezelf van de Engelse ziekte.

Schrijf niet langer onderzoeks kennis, computer instellingen, klimaat opwarming. Maak daarvan onderzoekskennis, computerinstellingen, klimaatopwarming.

Twee aanvullingen:

1. Ontstaat er door dat aaneenschrijven een woord dat enorm lang is?

2. Komen er klinkers naast elkaar te staan die de uitspraak bemoeilijken?

Dan mag (soms moet) er een koppelteken tussen de delen komen. Vind je bijvoorbeeld drogestofopbrengst een te lang woord, dan mag je ook drogestof-opbrengst schrijven.

Een hulpmiddel om te onthouden of een woord zonder spaties moet:

Spreek het woord uit en ga na waar je de klemtoon legt. Gaat het inderdaad om stof die droog is, dan spreek je uit een dróge stófopbrengst, met zowel de klemtoon op droge als op stof. Gaat het om opbrengst aan droge stof, dan zeg je de drogestófopbrengst, met alleen een klemtoon op stof.

Wen je aan voortaan nooit meer te veel spaties te zetten.

Soms is nog wel duidelijk wat je bedoelt als je toch een spatie laat staan. Maar soms ook niet. Door alert te zijn op het gebruik van spaties voorkom je dat je woorden verwarring oproepen vanwege te veel spaties.

Nu is dit maar een taalergernisje. Eigenlijk ga ik daar niet over. Ik zeg altijd: het gaat er vooral om dat je schrijft. Het hoeft niet correct.

Wil jij (meer) gaan schrijven?

Neem eens een kijkje bij mijn schrijftrajecten. Voor als je opziet tegen schrijven en het liever uit de weg gaat, bijvoorbeeld.