Hoe je controleert op overbodige zinnen in je tekst

3 minuten lezen


Voorkom overbodige zinnen en wees alert op onderwaterdoelen

Teksten schrijven is een vak apart. Maar teksten analyseren op hun kwaliteit ook. Over het CCC-model van Jan Renkema en laag-informatieve zinnen. Oftewel: zinnen waar je niets aan hebt. 

Zo bleek maar weer eens in het college dat wij tekstschrijvers kregen op de jaarvergadering van onze vereniging Tekstnet afgelopen week.

Het bestuur van Tekstnet had ‘goeroe’ Jan Renkema weten te strikken om onze vakbekwaamheid  wat op te schroeven.

Renkema is emeritus-hoogleraar  Tekstkwaliteit aan de Universiteit van Tilburg en staat in de taalwereld bekend om  zijn standaardwerk met taaladviezen én zijn model waarmee je de kwaliteit van teksten kunt beoordelen.

Teksten analyseren met het CCC-model

Renkema analyseerde samen met ons 3 teksten, aangeleverd door leden. Een perfecte manier om te achterhalen hoe goed een tekst nu werkelijk is.

Volgens zijn standaard analysemodel, CCC-model geheten, waren ze best goed. Toch toonde elk van deze teksten een aspect van het schrijven van teksten, dat je niet kunt beoordelen aan de hand van het CCC-model.

Overbodige zinnen

Soms lees je een folder die op zich leesbaar is. Toch denk je na afloop: ‘Nou, wat heb ik hier nou aan. Er staat niets in.’

Dat kan liggen aan wat Renkema ‘laag-informatieve’ zinnen noemt. Dat zijn nette woorden voor: overbodige zinnen.

Dat kun je controleren door de zinnen negatief te maken. Bijvoorbeeld als je schrijft:

Iedereen is van harte welkom’.

Maak hier eens van:

‘Niemand is van harte welkom’

Je ziet dat je niet zo veel opschiet met zo’n zin.

De zinnen zelf kunnen heel helder en makkelijk verwoord zijn, maar toch heb je niets aan een folder vol van dit soort zinnen.

Onderwaterdoelen

Een andere mooie tip was die met de “onderwaterdoelen”.

Bij vrijwel alles wat je zegt of schrijft heb je een verborgen agenda.

Bijvoorbeeld, je zegt: ‘Wat zie je er mooi uit.’

Daarmee vlei je de ander, bewust of onbewust. Je hoopt te bereiken dat die ander goed gestemd wordt en jou aardig gaat vinden. Maar dat zeg je natuurlijk niet met zoveel woorden.

Zo kan dat ook met een tekst. Bijvoorbeeld als je eigenlijk met je tekst de lezer wil opvoeden. Met allerlei tips en adviezen laat je weten hoe de lezer energie kan besparen. Je zegt er dan niet bij:

Jullie hebben nodig wat opvoeding nodig…

Wat kan je hiermee als je een tekst schrijft?

  • Zorg dat je van tevoren goed weet wat voor onderwaterdoelen je tekst heeft. Dat vergemakkelijkt het schrijven zelf.
  • Vervang je overbodige zinnen door zinnen die wél inhoud hebben…

Wil je zelf leren hoe je een tekst schrijft die goed leesbaar is en inhoud heeft?

Ik help je graag, bijvoorbeeld in mijn traject Scherp Zakelijk Schrijven. Bel me (0318 431856) of mail me als je meer informatie wilt of direct wil starten.