Begrijpelijk schrijven, ook voor je collega

3 minuten lezen


Begrijpelijk schrijven. Misschien wil je het wel, maar heb je geen idee hoe. In dit blog een voorbeeld van een zin die niet prettig leest en hoe je die zo verandert dat hij wel lekker leest. 

‘Als je je bevindingen niet zo kunt uitleggen dat iedereen ze begrijpt, kost je de staat alleen maar geld.’ Deze provocerende uitspraak van een onderzoeker kwam ik een tijd geleden ergens tegen op internet. De uitspraak is natuurlijk wat kort door de bocht, maar stemt wel tot nadenken.

Je ontkomt er dus niet aan om te schrijven over wat jij weet of kunt, zodat anderen daarvan kunnen profiteren.

Maar met alleen maar schrijven ben je er niet

Je lezer moet je tekst begrijpen en er wat mee kunnen. Als je een stuk schrijft dat niemand leest of niemand snapt, schiet je nog je doel voorbij.

Je moet dus ook zo schrijven dat je lezer met rode oortjes de bladzijden omslaat. Of verder scrolt.

Dus: je moet ook begrijpelijk schrijven

En wat betekent dat?

  • Je tekst bevat een duidelijke boodschap die precies is afgestemd op jouw lezer.
  • Je schrijft op het niveau van je lezer.
  • Je gebruikt heldere en eenvoudige taal: zonder moeilijke woorden, met zinnen die niet al te lang zijn en geen moeilijke constructies bevatten en zonder woorden die eigenlijk niets zeggen.

Zo moet het dus niet:

In overeenstemming met het literatuuronderzoek komen de 30 geïnterviewden waarmee in het kader van het kwalitatieve onderzoek is gesproken, naar voren als mensen die veel belang hechten aan en zich verantwoordelijk voelen voor hun gezondheid al is volgens hen op het gebied van gezondheid niet alles door het eigen gedrag te beïnvloeden.

Wat gaat er mis in die zin?

De zin is lang, maar tegelijkertijd is de informatie heel compact opgeschreven. Dat betekent dat je moet gaan puzzelen op wat de auteur precies bedoelt.

Hier mijn ontleding:

  • De zin is 52 woorden lang. Dat is wel een beetje veel van het goede, al kan ook een lange zin best leesbaar zin. Over het algemeen is het beter kortere zinnen te maken.
  • Woorden die bij elkaar horen, staan niet bij elkaar: ze staan van elkaar gescheiden door andere woorden en tussenzinnen: In overeenstemming met het literatuuronderzoek komen de 30 geïnterviewden waarmee in het kader van het kwalitatieve onderzoek is gesproken, naar voren.  … die veel belang hechten aan en zich verantwoordelijk voelen voor hun gezondheid
  • De zin kent een lange aanloop voordat de kern helder wordt. In overeenstemming met het literatuuronderzoek ….
  • Formeel taalgebruik: in overeenstemming met, in het kader van, op het gebied van
  • Het is onduidelijk wat er precies uit het literatuuronderzoek komt. Stemt die laatste bijzin (al is volgens hen op het gebied van gezondheid niet alles door het eigen gedrag te beïnvloeden) ook overeen met het literatuuronderzoek, of gaat dat alleen op voor die eerste bevinding?

Hoe maak je zo’n zin begrijpelijker en makkelijker leesbaar?

Ik heb een poging gedaan de inhoud van de zin begrijpelijker te maken.

Voor het kwalitatieve onderzoek zijn 30 mensen geïnterviewd. Zij komen naar voren als mensen die veel belang hechten aan hun gezondheid en zich daar ook zelf verantwoordelijk voor voelen. Wel vinden ze dat zij hun eigen gezondheid niet volledig zelf kunnen beïnvloeden. Dit komt overeen met de bevindingen uit  het literatuuronderzoek. 

Dit is natuurlijk maar één voorbeeld.

Wil jij ontdekken hoe je jouw tekst begrijpelijk en goed leesbaar kunt krijgen?

Het traject Scherp Zakelijk Schrijven is bedoeld voor mensen zoals jij: om te leren wat je kunt doen om je teksten super helder te krijgen voor je lezers.